Mặt bích trong các hệ thống công nghiệp giúp liên kết van, thiết bị và đường ống một cách chắc chắn và an toàn. Tùy vào chất liệu, thiết kế và các tiêu chuẩn sản xuất, mặt bích được chia làm nhiều loại khác nhau. Cùng Van Hơi Nóng tìm hiểu chi tiết ưu điểm, ứng dụng và cách phân loại mặt bích trong bài viết sau.
Mặt bích là gì? Vai trò và cấu tạo chi tiết
Mặt bích (tên tiếng Anh là flange) là loại phụ kiện đường ống được thiết kế với dạng hình tròn, xung quanh có lỗ bulong giúp liên kết chắc chắn các đoạn ống và van công nghiệp với nhau.
Tùy vào nhu cầu làm việc của hệ thống, mặt bích được sản xuất với đa dạng kích thước từ DN15 đến DN600, tiêu chuẩn mặt bích JIS, DIN, BS, ANSI, dải áp suất từ PN10, PN16, PN25, PN40 đến Class 300, 600, 900… đảm bảo phù hợp với nhiều hệ thống công nghiệp.
Công dụng của mặt bích
Ngoài chức năng liên kết đường ống và các thiết bị, flange còn giữ nhiều vai trò quan trọng khác nhau, như:
- Đảm bảo độ chắc chắn, kín khít giữa các mối nối, hạn chế tối đa tình trạng rò rỉ trong các hệ thống áp lực cao.
- So với phương pháp hàn kín, kết nối bằng mặt bích còn cho phép tháo lắp dễ dàng khi cần bảo trì, sửa chữa hoặc thay thế giúp tiết kiệm tối đa chi phí.
Cấu tạo mặt bích
Một mặt bích hoàn chỉnh sẽ gồm các bộ phận chính như thân, bề mặt làm kín và các lỗ bu lông. Trong đó:
- Thân mặt bích thường được gia công từ thép, inox, gang hoặc nhựa có dạng đĩa tròn hoặc vuông.
- Bề mặt làm kín được tiện phẳng hoặc tạo gờ, kết hợp với gioăng để tăng khả năng chống rò rỉ.
- Lỗ bulong được bố trí đều xung quanh chu vi, giúp siết chặt hai mặt bích với nhau. Tùy theo từng loại tiêu chuẩn, số lượng lỗ bulong trên mặt bích có thể là 4, 8 hoặc 12,…
Thông số kỹ thuật của mặt bích
| Kích thước | DN15, DN20, DN25, DN32, DN40, DN50, DN65, DN80, DN100 đến DN500 |
| Chất liệu | Gang, thép, inox, đồng, nhựa |
| Áp lực làm việc | PN10, PN16, PN25, PN40, Class 300, Class 600,… |
| Nhiệt độ làm việc | 0 – 400 độ C (Tùy chất liệu và gioăng làm kín) |
| Tiêu chuẩn | BS, JIS, DIN, ANSI |
| Dạng bích | Bích đặc, bích rỗng, bích hàn, bích ren, |
| Môi trường sử dụng | Nước, khí, dầu, hóa chất, các ngành nông nghiệp, công nghiệp |
| Xuất xứ | Trung Quốc, Đài Loan, Hàn Quốc, Malaysia,… |
Các ưu điểm nổi bật của mặt bích
Mặt bích được sử dụng rộng rãi trong các hệ thống công nghiệp không chỉ vì tính thông dụng, mà còn bởi ưu điểm vượt trội về độ bền, độ kín và tính linh hoạt trong lắp đặt. Cụ thể:
- Sản phẩm giúp kết nối van mặt bích, thiết bị đo lường có nối bích và các đoạn ống một cách dễ dàng, linh hoạt.
- Dải kích thước đa dạng, chất liệu chế tạo gồm gang, thép, inox hoặc nhựa, phù hợp với môi trường khác nhau.
- So với phương pháp hàn kín, flange giúp tháo lắp dễ dàng; khi cần sửa chữa chỉ cần tháo bulong là có thể tách rời các đoạn ống hoặc thiết bị.
- Kết nối mặt bích đảm bảo độ chắc chắn cao, hạn chế rò rỉ lưu chất trong quá trình vận hành.
- Phù hợp với các hệ thống rung động hoặc tải trọng lớn, yêu cầu mối nối có độ bền cơ học cao.
- Được sản xuất theo nhiều tiêu chuẩn như JIS, DIN, BS, ANSI, dễ dàng đồng bộ với thiết bị và đường ống.
- Khả năng chịu nhiệt, chịu áp tốt với nhiều cấp áp suất như PN10, PN16, PN25, PN40, Class 300, Class 900,…
- Có nhiều kiểu mặt bích như bích cổ hàn, bích ren, bích hàn trượt, bích mù, giúp linh hoạt lựa chọn theo từng điều kiện lắp đặt.
Các loại mặt bích phổ biến trên thị trường hiện nay
Để đáp ứng nhu cầu làm việc của các hệ thống công nghiệp mặt bích được thiết kế với đa dạng chất liệu, kiểu dáng và tiêu chuẩn làm việc. Cụ thể:
Phân loại mặt bích theo thiết kế
- Mặt bích hàn cổ
Là loại bích có phần cổ dài đặc trưng được thiết kế nhỏ dần về phía đầu ống, giúp dòng chảy đi qua dễ dàng và giảm ứng suất tập trung tại mối nối. Loại bích này khi được hàn sẽ tạo mối nối rất chắc chắn vì vậy thường được sử dụng trong hệ thống áp lực cao, rung động nhiều.
- Mặt bích cổ xoay
Hay còn gọi là mặt bích cổ lồng, mặt bích hàn lồng. Loại bích này được thiết kế với hai phần gồm vòng bích rời bên ngoài và một đoạn cổ hàn được cố định vào ống. Phần mặt bích bên ngoài có thể xoay tự do 360 độ quanh cổ hàn giúp việc căn chỉnh bulong với bích đối diện trở nên dễ dàng. Do đó thường được lắp đặt tại các vị trí yêu cầu bảo trì thường xuyên.
- Mặt bích hàn bọc đúc
Loại mặt bích này có tên tiếng anh là Socket weld flange, là loại bích chuyên dụng cho hệ thống áp lực thấp, có dạng thân dày, ống được lồng trong thân bích rồi hàn bọc ngoài.
- Mặt bích hàn trượt
Là loại mặt bích có đường kính tâm lớn hơn đường kính ống, cho phép bích trượt dễ dàng trên bề mặt ống. Nhờ cấu tạo này, việc lắp đặt và căn chỉnh vị trí khá dễ dàng nhưng khả năng chịu áp sẽ không được cao như kiểu hàn cổ.
- Mặt bích ren
Là loại mặt bích được kết nối với đường ống bằng phương pháp nối ren cho phép lắp đặt, thay thế và bảo trì dễ dàng. Tuy nhiên, nhược điểm là dễ xảy ra rò rỉ và khả năng chịu áp thấp.
- Mặt bích mù (mặt bích đặc)
Là loại bích không có lỗ ở giữa, thường dùng để bịt kín đầu ống. Khác với loại bích kết nối, bích mù không tham gia dẫn truyền lưu chất mà đóng vai trò chặn dòng. Nó thường được dùng khi cần bảo trì, thử áp,…
- Mặt bích rỗng
Là loại bích có lỗ ở giữa cho phép lưu chất đi qua dễ dàng. Đây là loại mặt bích phổ biến trong hệ thống đường ống, thường được dùng để kết nối các đoạn đường ống với nhau hoặc nối ống với van và thiết bị.
Phân loại mặt bích theo chất liệu
- Mặt bích thép
Được chế tạo từ thép carbon hoặc thép hợp kim bên ngoài có mạ thêm kẽm. Ưu điểm nổi bật của loại mặt bích này là độ cứng và độ bền cơ học cao, chịu áp và nhiệt độ lớn, phần mạ kẽm phủ ngoài còn chống gỉ sét hiệu quả.
- Mặt bích inox
Được chế tạo từ các loại thép không gỉ như SUS 201, 304, 316. Sản phẩm này nổi tiếng với khả năng chống ăn mòn và oxy hóa tốt, thích hợp với các môi trường khắc nghiệt như hóa chất, axit, bazo, nước biển hoặc hệ thống yêu cầu độ sạch cao.
- Mặt bích nhựa
Là loại bích có giá thành rẻ, trọng lượng nhẹ, cách điện và kháng hóa chất tốt (tuy nhiên không bằng inox). Vì khả năng chịu nhiệt kém nên mặt bích nhựa thường được dùng trong hệ thống cấp thoát nước, xử lý nước thải.
- Mặt bích đồng
Đúc từ đồng thau hoặc hợp kim đồng với khả năng dẫn nhiệt tốt, thường dùng trong các hệ thống điều hóa, nước nóng, PCCC và hệ thống dân dụng.
Các loại mặt bích phân theo tiêu chuẩn
- Mặt bích tiêu chuẩn BS
Là loại bích được sản xuất theo tiêu chuẩn của Anh, hiện được sử dụng rộng rãi tại quốc gia thuộc khối thịnh vượng. Bộ tiêu chuẩn BS có tới hơn 31.000 tiêu chuẩn được ban hành trong nhiều lĩnh vực. Trong đó tiêu chuẩn mặt bích BS4504 PN10 và BS4504 PN16 được sử dụng phổ biến nhất.
- Mặt bích tiêu chuẩn JIS
Được sản xuất theo tiêu chuẩn của Nhật do ủy ban tiêu chuẩn công nghiệp Nhật ban hành. Tiêu chuẩn JIS không chỉ được áp dụng rộng rãi tại Nhật mà còn ở các quốc gia Châu Á trong đó có Việt Nam.
- Mặt bích tiêu chuẩn DIN
Là loại bích sản xuất theo tiêu chuẩn Đức (Deutsches Institut für Normung), hiện được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới. Mặt bích DIN nổi bật với độ bền cao, kết cấu chắc chắn, thường áp dụng cho các hệ thống áp suất, nhiệt độ cao.
- Mặt bích tiêu chuẩn ANSI
Là loại mặt bích chuyên dụng cho hệ thống áp suất cao với các cấp áp suất như Class 150, 300, 600, 900… Mặt bích này được sản xuất theo tiêu chuẩn của Mỹ (American National Standards Institute).
Cách chọn mặt bích phù hợp cho hệ thống
Mặt bích được phân loại dựa theo nhiều tiêu chí vì vậy việc chọn lựa đòi hỏi kỹ thuật viên phải nắm rõ thông số kỹ thuật của từng hệ thống để đảm bảo chọn sản phẩm phù hợp. Cụ thể:
- Xác định đúng kích thước DN của ống, van và thiết bị cần lắp để chọn mặt bích có kích thước tương ứng.
- Chọn tiêu chuẩn bích đồng bộ với hệ thống như JIS, DIN, BS hay ANSI để đảm bảo độ kín khít.
- Đảm bảo cấp áp suất của bích (PN10, PN16, PN25, PN40 hoặc Class 150, 300, 600…) phải bằng hoặc cao hơn áp lực làm việc thực tế của hệ thống.
- Xem xét nhiệt độ và môi trường vận hành để chọn vật liệu phù hợp: inox cho môi trường hóa chất, ăn mòn; thép hoặc thép mạ kẽm cho hệ áp lực cao; đồng, nhựa cho nước sạch, nước thải.
- Lựa chọn kiểu thiết kế theo điều kiện lắp đặt: hệ áp cao, rung động nhiều nên dùng bích hàn cổ; hệ áp thấp dùng bích trượt hoặc bích ren; nếu cần bịt kín đầu ống thì chọn bích mù.
- Kiểm tra số lỗ bu lông và đường kính vòng bulong có khớp với ống hoặc van hay không để tránh sai tiêu chuẩn.
- Ưu tiên chọn flange cùng tiêu chuẩn với van, thiết bị trong hệ thống để việc lắp đặt đồng bộ, nhanh chóng và an toàn hơn.
Ứng dụng của mặt bích trong hệ thống công nghiệp
Với độ bền cao, mẫu mã đa dạng mặt bích được sử dụng hầu hết trong các hệ thống công nghiệp. Cụ thể như:
- Sử dụng trong hệ thống nước sạch, nước thải, hệ thống cấp thoát nước đô thị, chung cư, tòa nhà cao tầng.
- Ứng dụng trong các nhà máy sản xuất, khu công nghiệp, bệnh viện, khu dân sinh.
- Sử dụng trong các nhà máy chế biến thực phẩm, đồ uống, dược phẩm yêu cầu độ sạch và độ kín cao.
- Ứng dụng trong nhà máy dệt may, hóa chất, thủy điện, nhiệt điện.
- Dùng trong các hệ thống hơi nóng, lò hơi, đường ống dẫn nhiệt, trao đổi nhiệt.
- Ứng dụng trong ngành dầu khí, lọc hóa dầu, khai thác khoáng sản.
- Sử dụng trong các ngành nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, hệ thống tưới tiêu tự động.
- Lắp đặt trong hệ thống đường ống và van tại nhà máy PCCC, hệ thống HVAC.
- Ứng dụng trong các hệ thống khí nén, hệ thống xử lý nước, hệ thống bơm công nghiệp và nhiều ứng dụng khác.
Mua mặt bích ở đâu chất lượng, giá tốt?
Để chọn mua được mặt bích chất lượng, giá tốt, người dùng cần ưu tiên lựa các nhà phân phối uy tín, có nhiều năm kinh nghiệm trong nghề như Van Hơi Nóng. Tính đến thời điểm hiện tại, Van Hơi Nóng đã có 16 năm kinh nghiệm trong việc phân phối các thiết bị và phụ kiện công nghiệp, hiện là đối tác tin cậy của các doanh nghiệp và nhà máy lớn như Samsung, Honda, Vinfast,…
Với kho hàng rộng, mặt bích luôn sẵn tại kho với đủ chất liệu, kích cỡ từ DN15-DN500, tiêu chuẩn JIS, DIN, BS, ANSI cùng nhiều cấp áp suất, chúng tôi cam kết đáp ứng nhanh chóng tiến độ cho mọi đơn hàng, kể cả các dự án số lượng lớn.
Về giá cả, khách hàng có thể hoàn toàn yên tâm bởi Van Hơi Nóng nhập khẩu và phân phối trực tiếp, tối ưu các khâu trung gian, từ đó mang đến mức giá cạnh tranh và chiết khấu tốt cho đơn hàng dự án.
Nói chung, mặt bích là phụ kiện quan trọng giúp kết nối đường ống và thiết bị một cách chắc chắn, kín khít và an toàn. Với nhiều loại, chất liệu và tiêu chuẩn khác nhau, mặt bích đáp ứng đa dạng nhu cầu trong các hệ thống công nghiệp. Việc lựa chọn đúng mặt bích phù hợp sẽ giúp hệ thống vận hành ổn định, bền bỉ và tiết kiệm chi phí lâu dài. Nhanh tay liên hệ với chúng tôi qua hotline 0978021499 để được tư vấn và lựa chọn mặt bích phù hợp cho hệ thống của mình.
Ngày cập nhật: 10:46 - 30/01/2026
